احادیث اخلاقی

منبع حدیث «ای مالک! اگر شب هنگام، کسی را در حال گناه دیدی، فردا به آن چشم نگاهش نکن، شاید سحر، توبه کرده باشد و تو ندانی» چیست؟

شهر جواب ـ جستجوهای زیادی انجام شد؛ اما روایتی با متن مورد نظر پیدا نشد.

منبع حدیث «خداوند تک‌خوری را دوست ندارد» از پیامبر (صلی الله علیه و آله)، چیست؟

شهر جواب ـ این نکته را به طور کلی عرض می‌کنم که نقل روایات پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) بسیار کار شایسته‌ای است و ان شاء الله اجر و ثواب زیادی دارد، اما نقل‌های بی‌سند یا نقل بدون توضیح ـ مطالبی که ممکن است ضعف داشته باشند ـ مناسب نیست؛ علاوه این که ممکن است از روی ناآگاهی مطالبی که از آنان نیست را به آنان نسبت دهیم و از این جهت مسؤولیت شرعی دارد؛ بنابراین بهتر است ابتدا از منبع روایت و درستی آن آگاهی یابیم و سپس اگر خواستیم آن را منتشر کنیم.

با نقل یکی دو روایت، بفرمایید برای نجات از فتنه‌های آخر الزمان چه کار باید کرد؟

شهر جواب ـ روایات زیادی درباره شدت احوال آخر الزمان وارد شده و بیانگر گرفتاری‌های زیاد اعتقادی و دینی در این دوران است! به عنوان نمونه، در روایتی طولانی که از امام صادق (علیه السلام) نقل شده، اوصاف و احوال مردمان فاسد آخر الزمان توضیح داده شده است؛ بخش‌هایی از متن روایت مورد اشاره چنین است:

درباره آرایش زن برای همسرش چند روایت ذکر کنید. و آيا درباره آرایش زن در خارج از منزل به گونه‌ای که در معرض دید نامحرم است، روایتی وارد شده؟

شهر جواب ـ درباره لزوم آرایش زن برای همسرش، دو روایت را به عنوان نمونه نقل می‌کنم: «عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ الْجَامُورَانِيِّ عَنِ ابْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ جُبَيْرٍ الْعَزْرَمِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا حَقُّ الزَّوْجِ عَلَى الْمَرْأَةِ قَالَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ فَقَالَتْ فَخَبِّرْنِي عَنْ شَيْ‏ءٍ مِنْهُ فَقَالَ لَيْسَ لَهَا أَنْ تَصُومَ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْنِي تَطَوُّعاً وَ لَا تَخْرُجَ مِنْ بَيْتِهَا إِلَّا بِإِذْنِهِ وَ عَلَيْهَا أَنْ تَطَيَّبَ بِأَطْيَبِ طِيبِهَا وَ تَلْبَسَ أَحْسَنَ ثِيَابِهَا وَ تَزَيَّنَ بِأَحْسَنِ زِينَتِهَا وَ تَعْرِضَ نَفْسَهَا عَلَيْهِ غُدْوَةً وَ عَشِيَّةً وَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ حُقُوقُهُ عَلَيْهَا»

چرا امام علی (علیه السلام) در خطبه 80 نهج البلاغه می‌فرماید: «ای مردم! زنها از ايمان و ارث و خرد کم بهره هستند.»

شهر جواب ـ خداوند حکیم در خلقت جهان موجودات را حکیمانه آفریده؛ یعنى هر موجودى را به تناسب موقعیت و مسؤولیتى که باید عهده‏‌دار آن باشد، آفریده، مثلاً چشم را ظریف اما استخوان‏‌هاى اطراف آن را سخت و محکم آفریده است. در سیستم بدن هر عضوى به تناسب با وظیفه‏اش آفریده شده است تا این مجموعه اعضا با این تناسب و دقت حکیمانه بتوانند در کنار یکدیگر در سیستمى واحد، هر کدام وظیفه خود را به انجام برسانند.

مقصود از «عوام» در برخی از احادیث که آنان را نکوهش می‌نمایند، چیست؟

شهر جواب ـ ‌در هر جامعه‌اى، افرادى هستند كه اهل شناخت و تجزيه و تحليل بوده، نسبت به وقايع اجتماعى، موضع‌گيرى مى‌نمايند و سردمدارى جريان جامعه به دست آن‌ها است و در مقابل آن‌ها ـ كه معمولًا كم هستند ـ اكثريت افراد جامعه قرار داشته كه معمولًا پيرو بوده و به بالادستى‌ها نگاه كرده، مطابق مشى آن‌ها عمل مى‌كنند. اين اكثريت، توانايى تجزيه و تحليل مسائل را ندارند و يا توانايى‌شان اندک است و به هر دليل، چاره‌اى جز پيروى ندارند. گروه اول را «خواص» و گروه دوم را «عوام» مى‌ناميم.

در روایتی نقل شده حضرت عیسی سه گروه را رویت می کند که لاغر و نحیف هستند آن سه گروه چه کسانی هستند؟

شهر جواب ـ وَ يُرْوَى أَنَّ عِيسَى مَرَّ بِثَلَاثَةِ نَفَرٍ قَدْ نَحِلَتْ أَبْدَانُهُمْ وَ تَغَيَّرَتْ أَلْوَانُهُمْ فَقَالَ لَهُمْ مَا الَّذِي بَلَغَ بِكُمْ مَا أَرَى فَقَالُوا الْخَوْفُ مِنَ النَّارِ فَقَالَ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُؤْمِنَ الْخَائِفَ ثُمَّ جَاوَزَهُمْ إِلَى ثَلَاثَةٍ آخَرِينَ فَإِذَا هُمْ أَشَدُّ نُحُولًا وَ تَغَيُّراً فَقَالَ مَا الَّذِي بَلَغَ بِكُمْ مَا أَرَى قَالُوا الشَّوْقُ إِلَى الْجَنَّةِ فَقَالَ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُعْطِيَكُمْ مَا تَرْجُونَ ثُمَّ جَاوَزَهُمْ إِلَى ثَلَاثَةٍ آخَرِينَ فَإِذَا هُمْ أَشَدُّ نُحُولًا وَ تَغَيُّراً كَانَ عَلَى وُجُوهِهِمُ الْمَرَايَا مِنَ النُّورِ فَقَالَ مَا الَّذِي بَلَغَ بِكُمْ مَا أَرَى فَقَالُوا نُحِبُّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَالَ أَنْتُمُ الْمُقَرَّبُونَ أَنْتُمُ الْمُقَرَّبُون