راویان دروغگو

پرسش: راویان دروغگو و دروغ پرداز کدامند؟


پاسخ:
اهمیت حدیث نگاری و جایگاه آن در فرهنگ دینی اشخاص بسیار زیادی را با انگیزه های مختلف به نگاشتن حدیث یا نقل آن و سایر اقدامات مرتبط با حدیث کشانده است. در این میان افرادی به جای حراست از احادیث واقعی و صادر شده از پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه وآله) و اهل بیت(علیهم السلام) به جعل حدیث و دروغ گویی و دروغ پردازی درباره احادیث و نقل آن پرداخته اند که در میان راویان حدیث دیده می شوند اما در حقیقت جاعلان و دروغ پرادازان حدیث به شمار می روند. از این رو امامان شیعه برای رسوا کردن جاعلان حدیث به ذکر برخی از اسامی آنان پرداخته اند.
امام صادق (عليه السلام) فرمود: «ما اهل‏بيت، خاندانى راستگوييم كه هميشه كسانى برما دروغ مى‏ بندند و راستى ما را با دروغ بستن بر ما نزد مردم ساقط مى‏ كنند. پيامبر خدا، راستگوترينِ مردم در سخن بود كه مُسَيلمه بر او دروغ مى‏ بست ... سپس حارث شامى و بنان را يادآور شد و فرمود: «اين دو بر على بن حسين (عليه السلام) دروغ مى‏ بستند». آن گاه مغيرة بن سعيد، بزيع، سرىّ، ابوالخطاب، معمّر، بشار اشعرى، حمزه زبيدى و صائد نهدى را نام برد و فرمود: «خداوند، اينها را لعنت كند! ...» (1)

علامه امینی (رحمه الله علیه) در کتاب «الغدیر» به نقل از منابع معتبری چون میزان الاعتدال، اللئالی المصنوعه، لسان المیزان، تهذیب التهذیب، به ذکر 702 نفر از جاعلان حدیث به ترتیب حروف الفبا و با ذکر کنیه برخی دیگر با عنوان « سلسله الکذّابین و الوضّاعین»پرداخته است که در این جا به ذکر برخی از اسامی آنان می پردازیم و مخاطب را برای مطالعه بیشتر به منبع مذکور ارجاع می دهیم.(2) برخی از اسامی جاعلان حدیث عبارت است از:

 

  • يزيد بن خالد العمي
  • يزيد بن ربيعة بن يزيد الدمشقي
  • يزيد بن عياض الليثي البصري أبو الحكم
  • يعقوب بن إسحاق البيهسي
  • يعقوب بن الوليد أبو يوسف الأزدي المدني
  • يعلى بن الأشدق أبو الهيثم العقيلي الحرّاني
  • يمان بن عدي
  • يوسف بن جعفر الخوارزمي
  • يوسف بن خالد السمتي الفقيه
  • يوسف بن السفر أبو الفيض الدمشقي
  • ابن زبالة
  • ابن شوكر
  • ابن الصقر
  • أبو بكر بن أبي الأزهر
  • أبو بكر بن عثمان


کتب متعددی برای بررسی احادیث مجعول از احادیث صحیح و ذکر اسامی راویان جاعل و دروغگو تألیف شده اند که برخی از آنها عبارتند از:



  • «تنبيه أهل الكمال و الانصاف على إختلال رجال أهل الخلاف»‏، از محمّد بن عنايت احمد كشميرى دهلوى.
  • کتبی با عنوان « الموضوعات» مانند الموضوعات «ابوالفرج ابن الجوزی».
  • «اللآلی المصنوعه» از «جلال الدین سیوطی».
  • «الاحادیث الموضوعه فی الاحکام المشروعه» از «زین الدین عمر بن بدر بن سعید الموصلی».
  • «مختصر الاباطیل و الموضوعات» از «محمد بن احمد الذهبی».




پی نوشت ها:
1.كشى، محمد بن عمر، رجال الكشي - اختيار معرفة الرجال (مع تعليقات مير داماد الأسترآبادي)، مصحح: مهدی رجایی، ناشر: موسسه آل البیت، 1363، چاپ اول، قم، ج‏2، ص: 593

2. امینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ناشر: مرکز الغدیر للدراسات الاسلامیه، 1416ق، چاپ اول، قم، ج 5 ص 301.

http://www.askdin.com/showthread.php?t=64979&p=1016691&viewfull=1#post10...