رفتن بر سر مزار در هنگام تحویل سال

سوال :
ما هر سال قبل از تحویل سال نو بر سر مزار عزیزی از اعضای خانواده خود می رویم تا هنگام تحویل سال آنجا باشیم و در کنار روح آن عزیز سال جدید را آغاز کنیم. اما از آنجایی که امسال زمان تحویل سال در نیمه شب و ساعات اولیه بامداد می باشد و توصیه شده است که بعد از غروب آفتاب بر سر مزار نرویم چرا که روح آن عزیز در تنگنا قرار می گیرد و کلا خوب نیست
می خواستم بدانم باید چکار کنیم؟ اصلا نظر شما در این مورد چیست که باز هم هنگام تحویل سال بر سر مزار برویم؟ آیا به نظر شما یک روز در سال شب هنگام بر سر مزار رفتن کار درستی نیست؟

پاسخ :
عبدالله بن سلیمان می گوید:
از حضرت امام‌ باقر (علیه‌ السّلام‌) درباره زیارت‌ اهل‌ قبور پرسش‌ کردم‌. فرمود: چون‌ روز جمعه‌ باشد آنان را زیارت‌ کن‌؛ چون‌ هر کس‌ از آنان‌ در ضیق‌ و تنگی‌ باشد در بین‌ طلوع‌ صبح‌ صادق‌ و طلوع‌ آفتاب‌ گشایش‌ می‌یابد، و لذا در این‌ موقع‌ در هر روز، از کسی‌ که‌ به‌ زیارت‌ او رفته‌ باشد، علم‌ و اطّلاع‌ پیدا می کند، ولیکن‌ چون‌ آفتاب‌ طلوع‌ کند آنها رها می شوند و دیگر قادر بر جهت‌گیری‌ در امور دنیا و زیارت‌ اهل‌ خود نیستند.
عرض‌ کردم‌:
آیا آنها از افرادی‌ که‌ به‌ زیارت‌ قبور آنها می روند علم‌ پیدا می‌کنند و خوشحال‌ می شوند؟ فرمود: آری‌ خوشحال می‌شوند، و نیز از بازگشت‌ زائرین‌ از قبور به‌ محلّ های‌ خود وحشت‌ می‌کنند.(1)
در مورد زیات قبور در شب دو نوع روایات وجود دارد :
از دسته ای از روایات کراهت زیارت اهل قبور شبانه در قبرستان فهمیده می شود (2) زیرا در حدیث است که ارواح شب ها؛جمع می شوند در وادی السلام و توجه خصوصی به قبر آنان خوش آیند نیست.
پس بهتر آن است که اگر انسان در شب عبورش در قبرستان افتاد؛فاتحه و زیارت عمومی بخواند و رد شود.
ماندن بر سر قبر غیر پیغمبر اسلام (صلی الله علیه و آله) و ائمه معصومین (علیهم السلام) خصوصا در شب برای غرض صحیحی مثل تلاوت قرآن این کراهت برداشته می شود.
و دسته ای دیگر از
روایاتی داریم که نشان دهنده این است که پیامبر(صلی الله علیه و آله) و برخی از ائمه (صلی الله علیه و آله) به هنگام شب به زیارت اهل قبور رفته‌اند؛ مانند این‌که از پیامبر (صلی الله علیه و آله) نقل شده است که شب‌های جمعه به بقیع رفته و می‌فرمود: «السّلام علیکم یا اهل الدّیار:سلام و درود بر شما اى اهل قبور»، و سه مرتبه می‌فرمود: «رَحِمَکُم اللَّه :خدا شما را رحمت کند »(3)
پس بین این دو دسته از روایات می‌توان این‌گونه جمع کرد که وارد قبرستان شدن جهت تنبّه و درس گرفتن از عاقبت دیگران و یا زیارت عمومی اهل قبور و زیارت پیامبر و ائمه معصومین در شب اشکالی ندارد و آنچه کراهت دارد زیارت قبر افراد مشخص است؛ زیرا در این صورت است که آنان از ضیافت شب هنگام خود باز می‌مانند.

پی نوشت :
1.قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ زِیَارَةِ الْقُبُورِ.قَالَ: إذَا کَانَ یَوْمُ الْجُمُعَةِ فَزُرْهُمْ، فَإنَّهُ مَنْ کَانَ مِنْهُمْ فِی‌ ضَیْقٍ وُسِّعَ عَلَیْهِ مَا بَیْنَ طُلُوعِ الْفَجْرِ إلَی‌ طُلُوعِ الشَّمْسِ، یَعْلَمُونَ بِمَنْ أَتَاهُمْ فِی‌ کُلِّ یَوْمٍ، فَإذَا طَلَعَتِ الشَّمْسُ کَانُوا سُدًی‌.قُلْتُ: فَیَعْلَمُونَ بِمَنْ أَتَاهُمْ فَیَفْرَحُونَ بِهِ؟قَالَ: نَعَمْ، وَ یَسْتَوْحِشُونَ لَهُ إذَا انْصَرَفَ عَنْهُمْ؛طوسى، محمد بن الحسن،‏ الأمالي،محقق / مصحح: مؤسسة البعثة،ناشر: دار الثقافة،چاپ: قم،سال چاپ: 1414 ق‏،چاپ: اول، ص 689‏
2.امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده: بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ هشتم، 1424ق،ج 1،ص 355.

3.ابن قولويه، جعفر بن محمد، كامل الزيارات‏، محقق / مصحح: امينى، عبد الحسين‏، ناشر: دار المرتضوية، چاپ نجف اشرف‏، سال 1356 ش‏، نوبت اول، ص 320.‏

 

http://www.askdin.com/showthread.php?t=36704&p=1022036&viewfull=1#post10...